حجیت احادیث و روایات با استفاده از قرآن کریم
در آیات بسیاری از قرآن کریم خداوند عزیز بندگان را به اطاعت از خود و پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله و سلم امر کرده است. به عنوان مثال:
آلعمران : 132 وَ أَطيعُوا اللَّهَ وَ الرَّسُولَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُونَ
«از خدا و رسولش اطاعت کنید باشد که مورد رحمت قرار گیرید.»
در آیه ی دیگر اطاعت از رسول را اطاعت از خدا می داند:
نساء :80 مَنْ يُطِعِ الرَّسُولَ فَقَدْ أَطاعَ اللَّهَ وَ مَنْ تَوَلَّى فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفيظاً
«هر كس از پيامبر فرمان بَرَد، در حقيقت، خدا را فرمان برده؛ و هر كس رويگردان شود، ما تو را بر ايشان نگهبان نفرستادهايم.»
ودر جای دیگر کلام پیامبر ص را وحی می داند که این آیات دلالت به عصمت پیامبر ص از خطا و اشتباه می کند چون اطاعت غیر معصوم عقلانی نیست:
النجم : 3 وَ ما يَنْطِقُ عَنِ الْهَوى:« و از سر هوس سخن نمىگويد.»
إِنْ هُوَ إِلاَّ وَحْيٌ يُوحى (4):« اين سخنان بجز وحيى كه وحى مىشود نيست.»
در ادامه برای جلوگیری از طولانی شدن مطلب فقط آدرس آیاتی را که به اطاعت از پیامبر ص امر کرده است را می آورم:آل عمران:32، آل عمران:50، نساء:59، مائده:92، انفال:1، انفال:20، انفال:46، نور:54، نور:56، محمد:33، مجادله:13، تغابن:12،احزاب36.
همانطور که متوجه شدید طبق آیات قرآن کریم اطاعت از رسول خدا ص اطاعت از خداوند متعال و واجب است. تا بحال مبنای سخن پیامبر ص طبق آیات قرآن اثبات شد. اما حجیت و مبنای سخنان ائمه چطور؟
حدیث ثقلین یکی از احادیث معتبر شيعه و سنی است که کلام پیامبر ص است. متن حدیث را ببینید:
روى العامة و الخاصة بل تواتر بين الفريقين عن النبي صلّى اللّه عليه و آله و سلّم أنه قال: إني تارك فيکم الثقلين ما إن تمسكتم بهما لن تضلوا: كتاب اللّه و عترتي أهل بيتي، و إنهما لن يفترقا حتى يردا علي الحوض.
عامه(اهل تسنن) و خاصه از پیامبر صلی الله علیه و آله روایت کرده اند که فرمود: من در میان شما دو چیز گرانبها را بجا می گذارم، تا مادامی که به این دو تمسک بجویید هرگز گمراه نخواهید شد: کتاب خدا و عترت یعنی اهل بیتم، و آن دو هرگز از هم جدا نمی شوند تا در حوض کوثر بر من وارد شوند.
اسناد این حدیث در کتب اصلی و مهم اهل تسنن:مسند احمد ج3 ص59، سنن ترمذی ج5 ص 328 و 329، صحیح مسلم ج7 ص123.و اما اسناد این حدیث در کتب شیعه که بسیار زیاد است را میتوانیم در کتاب کمال الدین صدوق ج1 ص 234 از حدیث 44 تا حدیث64 را ببینید.
شاید بپرسید از کجا معلوم که سند این حدیث درست باشد؟ در جواب می گویم: یکی از راههای تشخیص سند صحیح اشخاصی هستند که حدیث را نقل می کنند، اگر موثق و مورد اعتماد باشند سند حدیث صحیح است. و نیز راه دیگر تعداد کسانی هستند که حدیث را نقل می کنند. اگر تعداد روایت کنندگان حدیث زیاد باشند قطعا دروغ بودن حدیث محال می شود. به عنوان مثال( یک مثال خیلی ساده و ملموس) اگر تعداد اشخاص قابل ملاحظه ای بگویند که سر کوچه اتفاقی افتاده است چه کسی که مغرض باشد و چه کسی که نباشد، ما باورمان می شود که حتما سر کوچه اتفاقی افتاده است.همینطور هم اگر حدیثی را تعداد زیادی از اشخاصی که موثق هم هستند که شیعه و چه سنی نقل کنند چه آنان که قائل به امامت حضرت علی علیه السلام تا امام زمان عجل الله فرجه هستند و چه کسانی که قائل به این امر مهم نیستند، دروغ بودن حدیث محال می شود. پس با توجه به اسناد و راویان این حدیث که زیاد هم هستند دروغ بودن این حدیث محال است. حال نکاتی که در این سخن از پیامبر عزیزمان نهفته است:
« آن دو(قرآن و اهل بیت) هرگز از هم جدا نمی شوند تا در حوض کوثر بر من وارد شوند.»
1_کلام اهل بیت علیهم السلام همان کلام قرآن است مگرنه اهل بیت از قرآن جدا شده اند و چون کلام قرآن معصوم و مصون از خطاست بنابراین کلام اهل بیت هم معصوم است. و اهل بیت حتی در افعالشان هم از قرآن جدا نمی شوند بنابراین اهل بیت معصوم از خطا و اشتباه هستند.
2_ همیشه باید یکی از اهل بیت علیهم السلام روی زمین باشد مگرنه قرآن و اهل بیت از هم جدا شده اند که طبق کلام قطعی پیامبر ص جدا نمی شوند. این قسمت از حدیث اثبات وجود امام عصر عج در حال حاضر است. و نکات دیگر که باز هم به علت طولانی شدن از آن صرف نظر میکنم.
تا به حال اثبات شد که اهل بیت معصوم هستند و کلام آنها هم معصوم است. بنابر این مبنا و حجیت کلام اهل بیت علیهم السلام هم اثبات شد.حال ممکن است این سوال برای بعضی اشخاص پیش بیاید که از کجا معلوم این احادیث کلام معصومین علیهم السلام هستند؟؟؟
باید بگویم اگر مطلب دینی ای باشد و در رابطه با آن آیه و حدیثی نباشد دین اسلام ناقص است و این با لطف خداوند منافات دارد که دینی برای بندگان بفرستد که ناقص باشد و تا 1500 سال بعد هم مشغول این دین ناقص باشند و بخواهند به کمال برسند ولی نتوانند! پیامبر ص فرمودند:« هيچ عملى نبود كه شما را به بهشت نزديك كند و از آتش دور كند جز آنكه به شما خبر دادم و شما را در عمل به آن تحريص كرديم و هيچ عملى نبود كه شما را به جهنم نزديك مىكرد و از بهشت دور مىكرد جز آنكه شما را بر حذر داشتم و از آن نهى كردم.» عده الداعی ص 83
پس برای هر مسئله ی دینی باید آیه و حدیثی باشد، اما از این مسئله نمی توان چشم پوشی که بالاخره احادیث جعلی هم داریم! برای تشخیص احادیث جعلی از احادیث صحیح راههای زیر وجود دارد:
1_ راویان حدیث: راویان حدیث باید افرادی موثق و راستگو باشند.
2_تعداد بارهایی که حدیث توسط روایت کنندگان متفاوت روایت شده است که اثباتش با مثال ساده ای گذشت.
3_متن حدیث: متن بعضی از احادیث استدلالی است! مثلا در احادیث توحیدی ائمه استدلال کرده اند و وجود خدا را اثبات کرده اند، حال چه این استدلال را امام معصوم ع فرموده باشد و چه شخص دیگری بگوید می پذیریم.
4_متن بعضی احادیث حالت اعجاز دارد و انسان متوجه می شود که این کلام نمی تواند از دهان یک انسان عادی خارج شده باشد مثل بعضی از مناجات ها و دعاها.
و راهای دیگر که باز هم به علت عدم اطاله ی کلام از آنها صرف نظر می کنم. و در آخر:
«امام معصوم فرمودند: حديث و سخنى را كه كسى براى شما آورده (بيان ميكند آن را) تكذيب نكرده و دروغ ندانيد، زيرا شما نميدانيد شايد آن حديث حقّ و درست باشد (و شما آن را دروغ دانستهايد) پس خدا را تكذيب ميكنيد( چون سخن امامش را تکذیب کرده اید).» بصائر الدرجات ج1 ص538